Aradığımız her şey içimizde

Mutluluk Bilimi:Mutluluk Öğrenilebilir Zihinsel Bir Beceridir.

Yorum bırakın

Mutluluk, insanlık tarihi boyunca hiçbir zaman şimdi olduğu kadar önemli bir sosyo-ekonomik hedef, kültürel bir öncelik ve bilimsel araştırmaların temel odağı haline gelmemiştir. Bugün mutlulukla ilgili olarak psikolojiden nörobilime, sosyolojiden ekonomiye kadar pek çok disiplin araştırmalar yürütmektedir. Artık günümüzde pek çok ülke esas olanın, vatandaşlarının mutluluğu olduğuna inanmaktadır ve gayri safi milli hâsıla (GSMH) gibi gayri safi milli mutluluğu (GSMM) ölçmektedirler. Hatta 2012’den bu yana her yıl Birleşmiş Milletler dünya mutluluk raporu yayınlamakta ve 20 Mart günü “Dünya Mutluluk Günü” olarak kutlanmaktadır.

mutluk bilimi görsel

Psikoloji literatüründe mutlulukla ilgili pek çok tanım bulunmaktadır. Bunların üzerinde en çok uzlaşılanlarından birisine göre mutluluk, bireyin yaşamında olumlu duyguları sık yaşaması, olumsuz duyguları daha az yaşaması ve genel olarak yaşamından memnun olması olarak tanımlanmaktadır. Yani bir birey genel olarak hayatında sevinç, neşe, coşku, güven ve umut gibi duyguları daha sık yaşıyorsa; öfke, nefret, korku, üzüntü ve kıskançlık gibi duyguları daha az yaşıyorsa ve yaşamından genel olarak memnunsa o kişi mutlu olarak nitelendirilmektedir. Bir başka tanıma göre ise mutluluk hayatı keyif alarak anlamlı bir şekilde yaşamaktır.

MUTLULUK ÖĞRENİLEBİLİR ZİHİNSEL BİR BECERİDİR!

Mutluluk konusuyla ilgilenmem, budan 8-9 yıl önce, mutlu olmamı sağlayacağını düşündüğüm her şeye sahip olduğum halde çok mutsuz olduğum günlerde kendimi ve bu mutsuzluğun sebeplerini sorgulamaya başlamamla başladı. Bu konularda eğitimlere gitmeye başlayıp, kitaplar okudukça ve öğrendiklerimi hayata geçirdikçe kendimi zihnen, ruhen ve bedenen iyileştirebildiğimi gördüm. Bunun üzerine daha çok insana bu bilgileri bilimsel bir zeminde aktarabilmek içinde psikoloji ve nörobilim yüksek lisansları yanı sıra Oxford ve MIT gibi dünyanın en saygın okullarında mindfulness ve meditasyon eğitimleri aldım. Tüm bu eğitimlerin ve kişisel deneyimimin birleşimiyle de “Mutlu İnsan” eğitim programını oluşturdum. Programın katılımcıların hem psikolojisi  üzerinde, hem de beyin aktivitesinde yarattığı olumlu değişimi bilimsel olarak gösterdiğim nörobilim tezim  de “mutluluk öğrenilebilir” savımın kanıtı oldu. Yoğun olarak iş dünyasına verdiğim eğitimin sonuçları hem kurum hem çalışanlar açısından son derece yüz güldürücü.

Bütün mesele aslında doğduğumuz andan itibaren deneyimlerimizle şekillenen, tekrarlanan duygu ve düşünce kalıplarıyla güçlenen nöronlar arasındaki bağlantıları, beyinin nöroplastisite ( deneyimlerle beyinin biyolojik yapısını an be an değiştirebilme kabiliyeti) özelliğinden yararlanarak, arzu ettiğimiz yönde yeniden yapılandırma prensibine dayanıyor. Yeni bilgiler ve egzersizler ile otomatik olarak kullanılan negatif beyin networklerini, pozitife çevirmek mümkün. Tabii ki disiplinli şekilde emek vermek kaydıyla.

Mutluluk konusunda araştırmalarıyla tanınan Kaliforniya Üniversitesi’nden klinik psikolog Dr. Rick Hanson ve Budist rahiplerin beyin yapıları üzerinde yaptığı araştırmalarla tanınan Prof.Dr.Richard Davidson gibi bu alanda dünyanın önde gelen bilim insanlarına göre mutluluk, bir beceridir ve tenis oynamayı ya da piyano çalmayı öğrenme gibi öğrenilebilir. Her ne kadar genetik faktörler de önemli belirleyicilerinden olsa da, mutluluğun geliştirilebilir ve öğrenilebilir olması, bireyi kişisel mutluluğundan sorumlu kılmaktadır görüşünde birleşmektedir.

Bilimsel Olarak Mutlu İnsanların Ortak Özellikleri:

8-10 Mart 2019 tarihlerinde 5.sini düzenlediğim Mutlu İnsan festivalinde konuşmacılarımızdan olan pozitif psikoloji alanında ülkemizin önde gelen isimlerinden ve aynı zamanda hocam olan Doç.Dr. Tayfun Doğan’da mutlu insanların ortak özelliklerini şu şekilde sıralıyor:

  1. Öz-saygı: Kendimi değerli hissediyorum.

Olumlu ve olumsuz yönleriyle kendisini kabul eden, insan olarak en az diğer insanlar kadar değerli hisseden birisinin öz-saygısı yüksektir.

    2. Öz-anlayış/Öz-şefkat: Kendime karşı merhametliyim

Mükemmel insan yoktur. Hepimiz zaman zaman yanlışlar yapabiliriz, başarısız ya da yetersiz olabiliriz. Böyle zamanlarda kendimize karşı aşırı eleştirel, yargılayıcı ve sert olmak yerine başkalarına merhametli olduğumuz gibi kendimize  de merhametli ve anlayışlı olabiliriz.

  1. Umut: Geleceğim bugünümden iyi olacak

Sadece çaresizlik durumlarında değil, her şey yolunda giderken de umut, bireyi      bir  şeyler yapma konusunda eyleme geçmeye sevk eden itici bir iç güçtür.    Hedefe ulaşmak için yollar arama ve eyleme geçme de umut kavramı içinde          değerlendirilmektedir.

4.İyimserlik: Her şey yolunda (Pozitif Düşünce)

İyimser birey, başına gelen olayları değerlendirirken, geçici, duruma özel ve pek çok faktörden etkilenen bir durum olarak ele alır. Kötümser ise, başına gelen olumsuz olayları, kalıcı, kapsamlı ve kişisel olarak değerlendirir. İyimserin bakış açısı, “Kötü bir gündü, kötü bir yaşam değil” şeklindedir.

  1. Sosyal Destek: Beni önemseyen insanlar var

Sosyal destek, psikolojik iyi oluş için en önemli kaynaklardan birisidir. Bireyin iyi ya da kötü zamanlarında onu gerçekten önemseyen birilerini yanında hissetmesidir. Yeterli sosyal desteği alabilmeniz için de aile ve yakınlarınızla olan ilişkilerinizi düzeltmenin haricinde, derin dostluklar kurmanız gerekiyor.

  1. Affedicilik: Kendimi ve bana yapılan yanlışları affediyorum

Yapılan bir çalışmada bireylerin affedicilik düzeyleri arttıkça, mutluluk düzeylerinin de arttığını bulunmuştur. Affedicilik, bireyin kendisini inciten kişiye karşı hakkı olan olumsuz duygu ve yargılardan bilinçli olarak, kendi isteğiyle vazgeçmesidir. Affedici olmak yerine, birisine karşı kin ve öfke içinde olmak, zehir içip karşıdakinin zehirlenmesini beklemeye benzetilir.

  1. Özgecilik/Yardım severlik: Karşılıksız gönülden vermek.

Özgeci davranışlarda bulunma, karşı tarafı mutlu ettiği gibi yardım eden kişiyi de mutlu eder. Hayata anlam katar. Ayrıca iyi ve faydalı bir şey yapmış olmanın verdiği olumlu duygular bireyin öz-saygısını da artırıcı etkilerde bulunur.

  1. Özgünlük: Samimiyim ve doğalım

Özgünlük, psikoloji literatüründe, duygulanımlarda, davranışlarda ve düşünme süreçlerinde bireyin benliğinin en saf haliyle hareket etmesi şeklinde tanımlanmıştır. Özgün birey, kendisini diğer insanlara beğendirmek için yapmacık davranışlara girmez, samimidir ve doğaldır. Özgünlük (otantiklik) düzeyi düşük birey ise, başkalarının istediği birisi olmuştur. Kendisi için değil, başkaları için yaşamaktadır. ktır.

  1. Şükran duyma: Sahip olduğum güzellikler için şükrediyorum

Beynimiz olumsuz hatıraları ya da olayları hatırlamada oldukça iyidir. Bu durum aslında aynı olumsuzlukları tekrar yaşamamak için beynin bireyi bir koruma mekanizmasıdır. Şükran duygusu sayesinde birey şu anda yeteri kadar güzel, olumlu ve iyi şeye sahip olduğunu fark eder. Bundan dolayı da şükran duyma etkinlikleri ile beynimize aslında ne kadar iyi ve güzel şartlara sahip olduğumuzu hatırlatmamız gerekir.

  1. Sosyal zeka/ Şefkatli İletişim: Sevgi diliyle iletişim kurabilirim

Tatmin edici, sağlık, derin ilişkiler ağı içerisinde olmak, psikolojik iyi oluş açısından olmazsa olmaz bir durumdur. Sosyal zeka, insanları anlama ve insan ilişkilerinde ustaca davranma becerisi olarak tanımlanmaktadır İnsanlarla etkili bir şekilde iletişim kurabilirler. Bu durumda yalnızlık duygularını daha az yaşamalarını sağlar.

  1. Azim ve Başarı: Tutkulu ve sebatkârım

Azim kavramı, tutku ve sebat olmak üzere iki bileşenden oluşur. Azimli olmanın başarıda yerine göre zeka ve yetenekten daha önemli olduğunu ortaya koyan araştırmalar var. Kişi başladığı bir işte tutkuluysa ve kararlı bir şekilde sonuna kadar gidebiliyorsa başarı ihtimali çok yüksektir. Başarılı olma da, öz-saygıya ve öz-güvene neden olduğundan dolayı  psikolojik iyi oluşu önemli düzeyde etkiler.

  1. Yaşamın anlamı ve amacı: Hayatımın anlamı var

Yaşamda bir anlam ve amaç bulmak, belki de insanın önündeki en zor iştir. Anlamlı bir yaşam mutluluğun en önemli ayaklarından birisidir. Yaşamda anlam kaynakları bulmak önemlidir. Yaşam amaçları ise yaşamın anlamıyla çok yakından ilişkilidir. Erdemli ve iyi bir insan olmaya yönelik amaçların yanında insanın yaşam amacının kendinden büyük bir iyiliğe hizmet ediyor olmasının farkındalığı da önemli noktadır. İyi insan olmaya yönelik amaçlar, psikolojik iyi oluşa daha yüksek düzeyde katkı sağlar.

  1. Bilinçli Farkındalık: Zihnim şimdi ve burada.

Mindfulness olarak da adlandırılan bilinçli farkındalık kavramı, zihni ve bedeni aynı noktada buluşturma becerisidir. Farkındalık her ne yapıyorsak dikkati ona maksatlı olarak yönlendirmek ve yargılamadan gözlemlemek anlamına geliyor. Farkındalık, bir nevi yaşama dokunmaktır, yaşadığını hissetmektir. Konuşurken, dinlerken, yemek yerken, yürürken, bir müziği dinlerken o anları gerçekten yaşamak ve hissetmektir.  ( YARGILARIN ÖTESİNE GEÇMEK)

  1. Yeniliğe açık olmak: Öğrenmeyi seviyorum

Entelektüel bireyler, bilgi ve kültür düzeyi yüksek, meraklı, öğrenme aşkıyla dolu, deneyimlere açık, sıra dışı yaşam becerilerine sahip ve yaratıcı bireylerdir. En belirgin özellikleri de meraklı olmaları ve öğrenme sevgileridir. İnsan olmanın gereği olarak bilme-anlama ve estetik ihtiyaçlarımız vardır. Entelektüel faaliyetler bu ihtiyaçların karşılanması ile ilgilidir. Okumak, yazmak, sanatsal bir faaliyetle ilgilenmek, seyahat etmek ve daha pek çok zihinsel etkinlik entelektüel faaliyetler arasında sayılabilir.

  1. Akış: Zaman durmuş gibi

Akış kavramı, pozitif psikolojinin kurucularından M. Csikszentmihalyi tarafından ortaya atılmış bir kavramdır. Ona göre akış, bireyin meşgul olduğu işe tam odaklanması, zamanın nasıl aktığını hissetmemesi ve bundan yüksek düzeyde keyif alması olarak nitelendirilmektedir. Bu bir bakıma kişinin sevdiği işi yapması, yaptığı işi sevmesi olarak da ifade edilebilir. Bunu sağlayabildiğinde, yaptığı işten keyif alacak ve bu da olumlu duyguları daha sık yaşamasına yardımcı olacaktır.

Dikkat ederseniz bunların tamamı içsel kaynaklarımız yani dış faktörlerden bağımsız. Tüm bu nitelikleri geliştirebilir, hayatınızda mutluluğu deneyimleyebilirsiniz.

 

 

 

Yazar: gulferiyildirim

Mutlu İnsan. Elektronik mühendisi, psikoloji ve nörobilim uzmanı🧠❤️

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s